Psikanalitik Yaklaşım
Psikanalitik yaklaşım Freud’un Psikanaliz kuramını benimseyen bir psikolojik destektir. Haftada en az bir veya iki sıklıkla görüşülerek gerçekleşir ve en az birkaç yılı alan uzun soluklu bir süreçtir.
Psikanalitik yaklaşım şikayetlerin ve tekrarlayan örüntülerin kaynağını kişinin geçmiş yaşam deneyimlerine, iç dünyasında yaşadığı çatışmalara ve bilinçdışına yerleştirdiği deneyimlere dayandırır.
Bu yüzden en temel amacı kişinin bilinçdışı materyalini bilinç düzeyine getirerek farkındalık kazanmasını, geçmiş yaşamının bugünündeki etkisini keşfetmesini, iç dünyasının dengeli, sağlam ve uyumlu olmasını, kendisine yönelik farkındalık kazanarak istenmeyen tekrarlayan örüntülerinden uzaklaşmasını hedefler.

Psikanalitik Yaklaşımın Hedefleri Nedir ?
Psikanalitik yaklaşım yaşanmış olan fakat çeşitli sebeplerle farkındalık alanından uzaklaştırılarak bilinç dışına yerleştirilen deneyimlerin yeniden bilince gelmesini,
Kişinin görünürde olan şikayetinin altında yatan görünür olmayan çatışmaları keşfetmeyi,
Kişinin hayatında kronik bir şekilde tekrarlayan sorunlarının, geçmiş deneyimleri ve iç dünyasındaki çatışmaları ile bağlantısını kurmayı,
Diğer yaklaşımlardan farklı olarak sadece şikayeti ortadan kaldırmayı değil kişiliğin bütününde kalıcı değişiklikler gerçekleştirmeyi hedefler.
Bilinçdışının bilince gelebilmesi de ancak psikolojik destek sürecinin sık, yoğun ve düzenli bir şekilde gerçekleştirileceği bir ortamda mümkün olur.
Psikanalitik Süreç Nasıl Gerçekleşir ? Terapi Çerçevesi;
Psikanalitik danışmanlık süreci haftada en az bir veya iki defa görüşülecek düzende gerçekleşir.
Bu çalışmayı yaparken danışanın ‘serbest çağrışım’ ile aklından geçenleri sansürsüz bir şekilde paylaşması istenir.
Burada, rüyalar, arzular, fanteziler, erken dönem geçmiş deneyimler ve aile yaşantıları ilgi konusudur.
Uzman arzusuz ve beklentisizdir, danışanı şekillendirmeye çalışmaz ve tavsiye vermez.
Çoğunlukla dinleyen ve sadece profesyonel kanaati gerektiğinde, yani hasta için içgörü/farkındalık uyandırma fırsatı yakaladığında yorum yapar.
Uzman empatik ve tarafsız duruşunu koruyarak danışana kendisini sansürsüz bir şekilde açabilmesi için güvenli bir ortam sağlar.
Psikanalitik yaklaşımda ‘Çerçeve’nin önemi büyüktür.
Çerçeve; danışmanlık sürecinin etkili olmasını sağlayan kurallar bütünüdür.
Psikanalitik Yaklaşımın Kazanımları Nelerdir ?
Kişinin yaşamında deneyimlediği ancak bir şekilde bilinçdışına ittiği deneyimlerin hatırlaması sağlanır. Bununla birlikte kişinin kısmen hatırladığı fakat bütünüyle anlamlandıramadığı anı, duygu, ve düşüncelerin anlamlandırması sağlanır.
Kişi bu hatırlamalar sayesinde yaşamındaki tekrarlayan sorunların, ilişkilerinin, içinden çıkamadığı durumların nelerden kaynaklandığını görmeye başlar.
Bir diğer deyişle kişi şikayetlerindeki kendi payını görerek hayatının sorumluluğunu ve kontrolünü ele alabilir. Psikanalitik yaklaşım bu özelliğiyle kişinin ruhsal olarak özgürleşmesini de sağlar.
İçgörü ve farkındalığın kazanılması, sadece bilinçdışının bilinçli hale gelmesiyle ve kronikleşen tekrarların fark edilmesiyle oluşmaz. Bu sadece bir başlangıçtır.
Fark edilen malzemelerin terapi süresince, çok yönlü ve tekrarlayan şekillerde çalışılması, zihinsel olarak fark edilenlerin duygusal olarak benimsenmesi, bunların sürekli ve kendiliğinden hale gelmesi sağlanır. Böylece kişiliğin bütününde kalıcı değişiklikler gerçekleşir.
“Bu değişimle insan sınırsız hayallerinin, dünya ile ilişkisindeki kaçak-göçekliğinin, bahanelerinin ve kendini kandırmalarının onu mahkum ettiği mahrumiyetlerden kurtulup, kendi imkânları ve gücü ile gerçekçi doyum ve başarılara ulaşır. Artık mahrumiyetlerden kurtulmuş ve kendi seçimlerinin sonuçlarını ve sorumluluğunu üstlenerek özgürleşmiştir.”
Klinik Psikolog Efşan Yalçın